4 Şubat 2008 - Bilgin Demir

Yunanistan Dışişleri Bakanı Dora Bakoyanni 5 Kasım 2007 Pazartesi günü Londra'ya yaptığı ziyarette, Balkanlar'daki sorunların gizlenmek yerine çözülmesi gerektiğini söyledi. Bakoyanni’nin bu sözleri, “sorunların üzerine gitmek ve çözmek yerine onları gizlemek alışkanlığına sahip Balkan ülkeleri” açısından çok önemli bir söz.

Fakat Bakoyanni’nin bu sözlerinin ne derecede Atina’nın geleceği yönelik görüşlerini yansıttığı bir soru işareti. Çünkü Atina bugüne kadar Makedonya’nın ismini kabul etmedi. Ayrıca başta Makedonya, Kosova ve Bosna-Hersek’te yaşanan sorunlara ciddi ve kalıcı bir katkı sağlamadı. Dahası Yunanistan tipik bir Balkan ülkesi olarak iç politikada da “sorunları üzerine gitmek ve çözmek yerine gizlemeyi” tercih etti.

Nitekim Bakoyanni’nin Makedonya’nın ismi konusunda “Atina'nın her iki tarafça da kabul edilebilir bir çözüm bulma ve Makedonya ile iyi komşuluk ilişkileri kurma dileğini” söylemesi, Bakanın sorunu doğru teşhis etse de, çözmemekte ısrarını koruduğunu gösteriyor. O nedenle Makedonya Başbakanı Nikola Gruevski ve Cumhurbaşkanı Branko Zrvenkovski’nin “ülkenin anayasal ismi Makedonya Cumhuriyeti'ni koruma konusunda ulusal bir uzlaşma olduğu” konusunda anlaştığını açıklaması ayrıca çok önemli.

Çünkü Yunanistan, Üsküp'ü konuyu tekrar düşünmemesi halinde Makedonya'nın NATO ve AB üyeliğini veto etmekle tehdit ediyor. Yunanistan açısından Balkanlar’da ve başka coğrafyalarda “politika üretmek” ve “iyi komşuluk ilişkileri kurmak” için her zaman “veto” kozuna güveniyor.

Halbuki Makedonya’nın NATO’ya katılamaması bütün Balkan Yarımadası için çok ciddi ve yeni güvenlik riskleri doğurabilir. Makedonya’nın NATO’ya girememesi Balkan haritasına etki edebilir. Yunanistan için ya isim konusu ya bu kadar önemli ya da Yunanistan için Güney Doğu Avrupa Güvenlik Mimarisi bu derecede önemsiz.

Sorunların gizlenmeyip çözülmesi için elbette tartışmak gerekli. Ama neyin tartışılması gerektiği de ayrıca çok önemli. 21. yüzyılda, bu çağa uygun değerlerle ve yöntemlerle tartışarak her sorun çözülebilir. Ama Atina için hala “Makedonya diye bir ülke yok” ise ve “Makedon milleti diye bir millet yok” ise, sonuç alınması çok zor. Eğer gerçekten Atina “Makedonya’nın  Yunanistan’ın kuzey bölgesine yönelik yayılmacı emelleri” olduğundan korkuyorsa, kimsenin kimseyi teskin etmesi de mümkün değil.

Bulgaristan’da da Makedonya bölgesi var, neden Bulgaristan komşusu Yunanistan gibi davranmıyor?

Makedonya ve Makedon yine Makedonca sözcükler. Eğer onlar “yok” ise, bu sözcükler nereden çıktı?

O nedenle Balkanlar’da anlaşmazlık baskısını hafifletmek için bir adım atmak gerekiyor. Balkanlıların “sorun çözme kabiliyetinin sorun üretme kabiliyetinden yüksek olduğunu” kanıtlaması için Makedonya’nın adı iyi bir başlangıç olabilir. Çünkü bir sorunun çözümü, diğer sorunların da çözülebileceğini gösterir.

Bakoyanni’nin sözlerini esas alırsak, Yunanistan’ın sorunlarının gizlenmeden, açıkça tartışılması ve bir sonuca vardırılması gerektiğini görüyoruz.  Yunanistan’ın bunun için bir adım atması hem kendisi için hem de bütün Balkan ülkeleri için sağlıklı bir yeni dönemin başlangıcı olabilir. Onun için Atina’nın belki de Makedonya’nın isminden başlayarak ezber bozması ve “demiri tersine bükmesi” herkes için gerekli ve acil bir adım.

Kaynak: www.gencmakedonyalilar.net